..:: KRİZ VE KRİZ YÖNETİMİ ::..

ÇEŞİTLİ SENARYOLARA GÖRE KRİZ VE KRİZ YÖNETİMİ ÖRNEKLERİ

Bir okul müdürüsünüz. Okulunuzda bir yangın çıktı, öğrencileriniz panik içinde, öğretmenleriniz ne yapacaklarını bilmiyorlar, öğrenciler oradan oraya koşuşturuyorlar. Tam bir kaos durumu. Bu durumda ne yapacaksınız? Öğrencileri nasıl tahliye edeceksiniz? Öğretmenleri nasıl koordine edecesiniz? Kim itfaiyeyi arayacak? Kim ambulans çağıracak? Kim basınla ilgilenecek?

Yukarıdaki sorulara verecek bir cevabınız olması için öncelikle bir kriz planınızın olması gerekmektedir. Hazırlayacağınız yangın anında krize müdahale planında panik çıkmasını önleyecek, itfaiyeyi arayacak, ambulansı çağıracak, basınla görüşecek ve diğer işleri yapacak,öğretmenlerden oluşan bir kriz kurulunu kurmanız gerekmektedir ve herşeyden önce bu kurulu yönetecek, gerekli planlamaları yapacak ve koordine edecek bir kriz kurulu başkanı olması gerekir ki buda sizsiniz yani okul müdürü. Kriz kurulunda kimler bulunur;

KRİZ KURULU

Koordinatör:........... ...... :Müdür

Üye ( Md.Yard..........) : Kriz iletişim merkezi sorumlusu

Üye (Rehber öğrt.........):Kriz anında kargaşayı önler, tahliyeden sonra öğrencileri sakinleştirir, travmayı azaltıcı çalışmalar yapar.

Üye (Beden Eğt.Öğrt...) :Tahliyeden sorumlu.tahliye ekibini kurar

Üye (Türkçe Öğrt.......) :Basın sorumlusu, tahliyeye yardım eder.

Üye (Müzik Öğrt.........) :Alarmı harekete geçirir, yoklamayı alır.

Üye (Sosyal Bil.Öğrt...) : Öğretmenler Yangından haberdar eder

Üye (Veli...................) : Aileleri yangından haberdar eder,çevre güvenliğinin alınmasında güvenlik kuvvetlerine yardımcı olur.

TAHLİYE EKİBİ

Ekip sorumlusu: Beden eğt.öğrt. .........................

Üye: Matematik Öğrt. ..........................

Üye: Fen Bilg. Öğrt. ..........................

Üye: Resim Öğrt. ..........................

YANGINLA İLGİLİ KRİZ MÜDAHALE PLANI HAZIRLANMASI
- Yukarıda sayılan üyelerden bir krize müdahale ekibinin kurulması.

- Üyelerin isim ve görevlerinin belirlenmesi.(örneğin: Beden eğitimi öğrt. Kurtarma ve ilk müdahale ekibi üyesi, Türkçe öğretmeni basın sözcüsü) gibi.

- Kriz iletişim merkezinin belirlenmesi.

- Kriz yönetimi merkezinin belirlenmesi.

- İtfaiye, ambulans, hastane v.b. gibi kurum ve kuruluşların telefonlarının belirlenip dosyada bulundurulması.

- Yangın anında tahliye planının hazırlanması, tahliyeden sorumlu öğretmenlerin isimlerinin belirlenmesi.

- Yangın için tahliye tatbikatı yapılarak eksikliklerin tespit edilerek giderilmesi.

- Ailelerin telefonlarının el altında tutulması.

MÜDÜRÜN GÖREVLERİ
Yukarıdaki senaryoya göre olası bir yangın durumunda Okul Müdürü kriz kurulu koordinatörüdür. Koordinatör, kriz çıkmadan önce kriz kurulunu kurar. Bu kurul yukarıdaki öğretmenlerden oluşur. Branşları belirtilmemiş öğretmenler Okul Müdürü yani koordinatör tarafından kriz anında en çok soğukkanlı olabilecek, lider vasıflarına sahip öğretmenlerden seçilmelidir. Örneğin kriz anında basının okula yoğun ilgisi olacağı düşünülerek basınla konuşabilmesi için hitabet yeteneği güçlü, basın mensuplarını kontrol altında tutabilecek bir öğretmenin seçilmesi gerekmektedir. Yukarıda senaryolaştırıldığı gibi bir yangın durumunda Okul Müdürünün yapacakları şöyledir:

- Kriz kurulunu göreve çağırır.

- İş bölümü yapar.(örneğin, basınla konuşacak kişiye görevini bildir, itfaiyeyi çağıracak öğretmene görevini bildirir.v.s.).

- Kendi bölgesindeki diğer kriz kurullarıyla temasa geçer ve diğer kurullardan yardım istemesi gerekiyorsa onları da yardıma çağırır.

- Kriz anında yararlanılacak kişi ve kurumlarla işbirliğini sağlar.

- Tüm personele eğitim çalışması düzenlenmesini sağlar. Eğitimde kriz belirtilerinin neler olduğunu, krizi önlemek için yapılabilecekler, kriz anında uyulması gereken ne olduğu verilir.

- İlçe ve gerekirse İl Milli Eğirim Müdürlüğünü haberdar eder.

- ........... Sağlık Grup Başkanlığı( tel:............. ) en yakın hastane olan ................hastanesi

(tel:.............) iletişime geçilerek sağlık personeli veya ambulans gerekiyorsa..........karakolu (tel: ...............) ile iletişime geçilerek güvenlik gücü sağlanır. Bunları aramakla görevli öğretmeni belirler. (Görevli öğretmen: ........ ).

- Kriz anında sürekli iletişim ağının kurulmasını sağlar bununla ilgili gerekli çalışmaların yapılmasını sağlar.

- Yangınla ilgili yeni bilgiler geldikçe bu bilgileri kurulla paylaşır.

- Yangın anında kriz kurulunun çalışacağı yeri belirler ve gerekli donanımının yapılmasını sağlar( bilgisayar, iletişim araçları telefon, faks. v.s)

- Kurum bir kriz durumunda basının da ilgi odağı olacaktır. Bu nedenle Milli Eğirim Müdürlüğünün de onayıyla basına açıklamalar ve gerekli bilgilerin verilmesini sağlar bu amaçla bir öğretmeni basın sözcüsü olarak görevlendirir. (görevli öğretmen: )

YANGIN ANINDA KRİZ KURULUNUN GÖREVLERİ

- Okul Müdürlünün(koordinatör)’ün verdiği görevleri yerine getirir.

- Aileleri yangından haberdar eder. Olayla ilgili doğru bilgiler, neler yapıldığı ve yapılmakta olduğu, olay karşısında gösterebilecekleri tepkiler ve gerektiğinde kim ve nerelerden yardım alabileceklerinin anlatır.

- Yangın anında alarmı çalacak öğretmeni görevlendirir.( görevli öğretmenler:........)

- Yangın başladığında okulun yangın tahliye planına göre öğrencilerin kargaşaya mahal vermeden tahliye edilmesini sağlar. Tahliye işlemiyle ilgili öğretmenleri görevlendirir. (görevli öğretmenler:.........)

- Kriz koordinatörünün verdiği görev doğrultusunda kriz anında yararlanılacak kişi ve kurumlarla ilişki ve işbirliği sağlar.

- Yangın çıktığında atılacak adımlar, her üyenin yapacağı görevin belirlenmesi, kriz iletişim ve yönetim merkezleri ile psikolojik danışma yardımı verilecek yerin belirlenmesini koordinatör ile birlikte yapar.

- Öğretmenleri yangından haberdar eder. ( görevli öğretmen:..............) Yangın mesai dışı saatlerde meydana gelmişse tüm öğretmenler ertesi gün mesai öncesi toplantıya çağırılır. Toplantıda krizle ilgili doğruluğu kesinleşen tüm bilgiler, alınan ve alınması gereken tedbirler, krizin atlatılmasında herkesin üzerine düşen rol ve görevler anlatılır.

- Kriz koordinatörünün düzenlediği bütün eğitim çalışmalarına ve tatbikatlara katılmak zorundadır ve bu eğitim çalışmaları konusunda tüm öğretmenleri bilgilendirir.

- Öğrenciler tahliye edildikten sonra okulda öğrenci kalıp kalmadığının belirlenmesi için yoklama alır. İçeride kalan öğrenciler itfaiyeye bildirir.

- Yangın anında çevre ve öğrencilerin güvenliği için güvenlik kuvvetleriyle işbirliği yapar, onlara yardımcı olur.

- Yangınla ilgili basına gerekli açıklamaları yapar.

- Yaralanmış öğrenci varsa bunların takibini yapar, isimlerini tespit eder( takiple görevli öğretmen: ........)

DEPREM ANINDA KRİZ YÖNETİMİ

Bir okul müdürüsünüz odanızda otururken aniden deprem olmaya başladı. Herkes telaş içinde öğrenciler korkmuş bağrışıyorlar, öğretmenlerde. Pencerelerden atlamaya çalışan öğrencileriniz yada öğretmenleriniz var. Bu durumda ne yapacaksınız?

Yukarıdaki sorulara verecek bir cevabınız olması için öncelikle deprem anında bir kriz planınızın olması gerekmektedir. Hazırlayacağınız deprem anında krize müdahale planında panik çıkmasını önleyecek, arama kurtarma birimlerini çağıracak,itfaiyeyi arayacak, ambulansı çağıracak, basınla görüşecek ve diğer işleri yapacak,öğretmenlerden oluşan bir kriz kurulunu kurmanız gerekmektedir ve herşeyden önce bu kurulu yönetecek, gerekli planlamaları yapacak ve koordine edecek bir kriz kurulu başkanı olması gerekir ki buda sizsiniz yani okul müdürü. Kriz kurulunda kimler bulunur.

DEPREM ANINDA KOORDİNATÖRÜN GÖREVLERİ

Yukarıdaki senaryoya göre olası bir deprem durumunda Okul Müdürü kriz kurulu koordinatörüdür. Koordinatör, kriz çıkmadan önce kriz kurulunu kurar. Bu kurul yukarıdaki öğretmenlerden oluşur. Branşları belirtilmemiş öğretmenler Okul Müdürü yani koordinatör tarafından kriz anında en çok soğukkanlı olabilecek, lider vasıflarına sahip öğretmenlerden seçilmelidir. Örneğin kriz anında basının okula yoğun ilgisi olacağı düşünülerek basınla konuşabilmesi için hitabet yeteneği güçlü, basın mensuplarını kontrol altında tutabilecek bir öğretmenin seçilmesi gerekmektedir. Yukarıda senaryolaştırıldığı gibi bir deprem durumunda Okul Müdürünün yapacakları şöyledir:

- Kriz kurulunu göreve çağırır.

- İş bölümü yapar.(örneğin, arama kurtarma ve sivil savunma ekiplerini arayacak öğretmeni görevlendirir,basınla konuşacak kişiye görevini bildir, itfaiyeyi çağıracak öğretmene görevini bildirir.v.s.).

- Kendi bölgesindeki diğer kriz kurullarıyla temasa geçer ve diğer kurullardan yardım istemesi gerekiyorsa onları da yardıma çağırır.

- Kriz anında yararlanılacak kişi ve kurumlarla işbirliğini sağlar.

- Tüm personele eğitim çalışması düzenlenmesini sağlar. Eğitimde kriz belirtilerinin neler olduğunu, krizi önlemek için yapılabilecekler, kriz anında uyulması gereken ne olduğu verilir.

- Okulunda yada kurumunda deprem tatbikatları yapılmasını sağlar.

- İlçe ve gerekirse İl Milli Eğirim Müdürlüğünü haberdar eder.

- Sivil savunma müdürlüğü (tel: ..........) ........... Sağlık Grup Başkanlığı( tel:.............) en yakın hastane olan ................hastanesi (tel:.............) iletişime geçilerek sağlık personeli veya ambulans gerekiyorsa..........karakolu (tel: ...............) ile iletişime geçilerek güvenlik gücü sağlanır. Bunları aramakla görevli öğretmeni belirler. (Görevli öğretmen: ........ ).

- Deprem anında sürekli iletişim ağının kurulmasını sağlar bununla ilgili gerekli çalışmaların yapılmasını sağlar.

- Deprem ve kurtarma çalışmalarıyla ilgili yeni bilgiler geldikçe bu bilgileri kurulla paylaşır.

- Deprem anında kriz kurulunun çalışacağı yeri belirler ve gerekli donanımının yapılmasını sağlar( bilgisayar, iletişim araçları telefon, faks. v.s)

- Kurum bir kriz durumunda basının da ilgi odağı olacaktır. Bu nedenle Milli Eğirim Müdürlüğünün de onayıyla basına açıklamalar ve gerekli bilgilerin verilmesini sağlar bu amaçla bir öğretmeni basın sözcüsü olarak görevlendirir. (görevli öğretmen:.............)

DEPREM ANINDA KRİZ KURULUNUN GÖREVLERİ

- Okul Müdürlünün(koordinatör)’ün verdiği görevleri yerine getirir.

- Aileleri depremden haberdar eder. Olayla ilgili doğru bilgiler, neler yapıldığı ve yapılmakta olduğu, olay karşısında gösterebilecekleri tepkiler ve gerektiğinde kim ve nerelerden yardım alabileceklerinin anlatır.

- Deprem başladığında okulun tahliye planına göre öğrencilerin kargaşaya mahal vermeden tahliye edilmesini sağlar. Tahliye işlemiyle ilgili öğretmenleri görevlendirir. (görevli öğretmenler:.........)

- Kriz koordinatörünün verdiği görev doğrultusunda kriz anında yararlanılacak kişi ve kurumlarla ilişki ve işbirliği sağlar.

- Deprem anında atılacak adımlar, her üyenin yapacağı görevin belirlenmesi, kriz iletişim ve yönetim merkezleri ile psikolojik danışma yardımı verilecek yerin belirlenmesini koordinatör ile birlikte yapar.

- Öğretmenleri depremden haberdar eder. ( görevli öğretmen:..............) Deprem mesai dışı saatlerde meydana gelmişse tüm öğretmenler ertesi gün mesai öncesi toplantıya çağırılır. Toplantıda krizle ilgili doğruluğu kesinleşen tüm bilgiler, alınan ve alınması gereken tedbirler, krizin atlatılmasında herkesin üzerine düşen rol ve görevler anlatılır.

- Kriz koordinatörünün düzenlediği bütün eğitim çalışmalarına ve deprem tatbikatlarına katılmak zorundadır ve bu eğitim çalışmaları konusunda tüm öğretmenleri bilgilendirir.

- Öğrenciler tahliye edildikten sonra okulda öğrenci kalıp kalmadığının belirlenmesi için yoklama alır. İçeride kalan öğrencileri arama-kurtarma ve sivil savunma ekiplerine bildirir.

- Deprem anında çevre ve öğrencilerin güvenliği için güvenlik kuvvetleriyle işbirliği yapar, onlara yardımcı olur.

- Depremle ilgili basına gerekli açıklamaları yapar.

- Yaralanmış öğrenci ve öğretmen varsa bunların takibini yapar, isimlerini tespit eder( takiple görevli öğretmen: ........).

- Uygun bir zaman belirleyerek tüm personelin katılacağı bir toplantı düzenlenip duygularını ifade etmelerine fırsat tanınmalı, gerekli görülen kişilere psikolojik destek verilmelidir. ( görevli öğretmen: .........).

- Günün sonunda kriz kurulu tekrar toplanarak nelerin yapıldığını gözden geçirmeli, bundan sonra nelerin yapılması gerektiğimi, bunları kimin ve nasıl yapacağını planlamalıdır.

- Kriz anı geçtikten sonra krizin yarattığı travmayı en aza indirmek için çeşitli çalışmalar yapılması için bir öğretmen görevlendirilir( görevli öğretmen: rehber öğretmen ).

- Öğrenciler tahliye edildikten sonra korkularını aza indirmek ilk şokun yarattığı etkiyi azaltmak için çeşitli çalışmalar yapılması için bir öğretmeni görevlendirir( görevli öğretmen: Rehber öğretmen yada müzik öğretmeni)

Yukarıda açıklanan senaryolar bir örnek teşkil etmektedir. Bu örneklerden yola çıkarak

Sizlerde kendin okulunuzun kriz müdahale planını hazırlayabilirsiniz. Bu planın ana temasını kriz müdahale ekibi ve öğretmenlerinizin oluşturduğunu unutmayınız bu amaçla öğretmenlerinizi ve ekibinizi en iyi şekilde yetiştirmekle sorumlusunuz. Ekibinizi ve öğretmenlerinizi yetiştirmek için de sık sık eğitim çalışmaları ve tatbikatlar yapmanız gerekmektedir. Eğer kriz mesai saatleri dışında olmuşsa öğretmenlerinize ulaşabilmeniz için onların ev ve cep telefonlarını, adreslerini, ulaşamadığınız durumlarda onlara ulaşacak en yakın kişilerin yada akrabalarının telefonlarını bilmek durumundasınız bu amaçla (ek de sunulduğu gibi) öğretmenlerinizle ilgili bir form doldurmak ve dosyanızda bulundurmanız gerekmektedir. Unutmayınız ki kriz sadece deprem, yangın yada intihar değildir. Çeşitli kriz durumlarına göre senaryolar üreterek kriz ekibinizi bu senaryolar ve olası krizlere karşı eğitmeniz gerekmektedir. Yani her duruma karşı hazırlıklı olmanız gerekmektedir.

ÖĞRETMENE AİT BİLGİLER

ADI-SOYADI :

EV TELEFONU :

CEP TELEFONU :

KRİZ MÜDAHALE EKİBİNDEYSE GÖREVİ:

ADRESİ :

EVLİ İSE

EŞİNİN ADI-SOYADI:

MESLEĞİ :

EV TELEFONU :

CEP TELEFONU :

İŞ TELEFONU :

KENDİSİNE ULAŞABİLECEK EN YAKINININ

ADI- SOYADI :

EV TELEFONU :

CEP TELEFONU :

ADRESİ :

AİLESİNİN(ANNE-BABA)

ANNESİNİN ADI-SOYADI:

BABA ADI-SOYADI :

EV TELFONLARI :

CEP TELEFONLARI :

ADRESLERİ :